سوسا وب تولز - ابزار رایگان وبلاگ
................................................................. آشنائی با: نظام کلان بودجه ریزی - حسابدار


حسابدار


سال 1395((سال اقتصاد مقاومتی ،اقدام و عمل ))

آشنائی با: نظام کلان بودجه ریزی

 

بودجه :

کلمه بودجه اززبان فرانسه گرفته شده وبه معنی کیسه چرمی کوچکی است که صورت دریافتها وپرداختهای کشور درآن قرارمی گیرد .

بودجه ریزی:

بودجه ریزی فرایند توسعه در برنامه کوتاه مدت است که شامل تهیه وتنظیم وپیشنهاد بودجه - تصویب - اجرا ونظارت بر بودجه در یک سال مالی است .

بودجه کل کشور (طبق ماده 1 قانون محاسبات عمومی):

بودجه کل کشور برنامه مالی دولت است که برای یکسال مالی تهیه و حاوی پیش بینی درآمدها و سایر منابع تامین اعتبار و برآورد هزینه ها برای انجام عملیاتی که منجر به نیل سیاستها و به هدفهای قانونی کشور ، بوده و از سه قسمت بشرح زیر تشکیل میشود :
1- بودجه عمومی دولت که شامل اجزاء زیر است:
الف – پیش بینی دریافتها و منابع تامین اعتبار که بطور مستقیم و یا غیر مستقیم در سال مالی قانون بودجه بوسیله دستگاهها از طریق حسابهای خزانه داری کل اخذ میگردد .
ب – پیش پرداختهای که از محل درآمد عمومی و یا اختصاصی برای اعتبارات جاری و عمرانی و اختصاصی دستگاههای اجرائی می تواند در سال مالی مربوط انجام دهد .
2- بودجه شرکتهای دولتی و بانکها شامل پیش بینی درآمدها و سایر منابع تامین اعتبار .
3- بودجه
موسساتی که تحت عنوانی غیر از عناوین فوق در بودجه کل کشور منظور میشود .

اصول بودجه بشرح ذیل می باشد :

- اصل سالانه بودن بودجه :

تمامی خط مشی ها ، سیاستها ، برنامه ها وعملیات دولت ، درآمدها وهزینه ها وبطور کلی محتویات بودجه برای یکسال شمسی برآورد وتعیین میگردد

Ø       - اصل وحدت بودجه :

بدین معنی است که کلیه درآمدها وهزینه های سازمانهای دولتی باید دریک بودجه تعیین وبرآورد وتوسط دولت تهیه وبرای تصویب به قوه مقننه تقدیم گردد وازتهیه بودجه های جداگانه پرهیز شود

Ø       - اصل جامعیت بودجه :

بودجه باید حاوی کلیه ارقام درآمد وهزینه باشد و تمامی درآمدها وهزینه های دولت به هرشکلی که هست بایستی درسند بودجه جمع آوری گردد .

Ø      - اصل تخصیص واصل عدم تخصیص :

اصل تخصیص : ارقام مندرج در قانون بودجه باید به همان وضع وترتیبی که درقانون بودجه تعیین وبه تصویب مجلس رسیده واجازه دریافت وپرداخت آن داده شده وصول وبه مصرف برسد

Ø      اصل عدم تخصیص : درآمدهای خاص نباید در بودجه صرفا به مصرف خاص اختصاص داده شود

Ø       – اصل انعطاف پذیری :

از آنجا که بودجه یک برآور است باید نقل وانتقال اعتبارات از یک ماده به ماده دیگر یا یک فصل به فصل دیگر براساس شرایط معینی انجام گردد .

Ø      – اصل تخمینی بودن درآمدها:

چون درآمدها به موجب قانون وصول میگردد چنانچه بیشتر ویا کمتر از حد تعیین شده وصول گردد منعی تدارد

Ø       – اصل تحدیدی بودن بودجه وهزینه ها:

حداکثر پرداختها درحد اعتبارات مصوب می باشد وتجاوز از آن ممنوع می باشد .

Ø       – اصل تعادل :

بین درآمدها وهزینه های دولت دریک دوره مالی باید تعادل اقتصادی حاکم باشد .

Ø       - اصل شاملیت یا تفصیلی بودن بودجه :

بودجه بایستی مشروح وبه ریز وجزء تهیه وتنظیم وبه مجلس پیشنهاد گردد وبرای عموم انتشار یابد .

Ø     مراحل بودجه ریزی عبارتنداز:

1 ) - تهیه وتنظیم وپیشنهاد بودجه

2 ) - تصویب بودجه

3 ) - اجرای بودجه

4 ) - نظارت بر بودجه

         تهیه وتنظیم وپبشنهاد بودجه

متولی نظام بودجه ریزی درکشور سازما ن مدیریت وبرنامه ریزی کشور(معاونت برنامه ریزی ریاست جمهوری) می باشد .

سازما ن مدیریت وبرنامه ریزی کشور(معاونت برنامه ریزی ریاست جمهوری)با توجه به افق های برخواسته از چشم اندازبرنامه بیست ساله کشورودرقالب چهار برنامه پنج ساله توسعه اقتصادی اجتماعی ، فرهنگی، سیساستهای کلی ومواد قانون و آئین نامه های صادره وبرنامه های کلان دولت درراستای عدالت گستری ، مهرورزی ، پیشرفت وتعالی مادی ومعنوی کشوروبابهره گیری از اسناد ملی توسعه فرابخشی وبخشی ذیربط اقدام به تنظیم برنامه مالی ( بودجه ) می نماید.

         سازمان مدیریت وبرنامه ریزی کشور همه ساله با ارسال فرمهای بودجه پیشنهادی معمولا درماههای شهریور ومهر به کلیه دستگاههای اجرائی که به نحوی ازبودجه عمومی دولت استفاده می کنند اقدام به جمع آوری بودجه پیشنهادی دستگاهها می نماید . فرمههای بودجه پیشنهادی دستگاههای مختلف برحسب ارتباط موضوع به دفاتر بخشی سازمان مدیریت وبرنامه ریزی کشور ارجاع میگردد تاپس از تحلیل وبررسی اطلاعات جمع آوری شده واحتمالا برطرف نمودن اشکالات احتمالی وتعاملات لازم با دستگاههای مربوطه ، نظریه کارشناسی مربوطه ومستندات را به کمیسون بودجه ارجاع نمایند

         کمیسون مربوطه پس از تطبیق اطلاعات جمع آوری شده واعلام نظریه نهائی اقدام به تنظیم لایحه بودجه جهت تقدیم به ریاست محترم جمهور وارائه به مجلس محترم شورای اسلامی می نمایند

پس ازارائه لایحه بودجه به دولت واعلام نظریه نهائی ، لایحه بودجه توسط ریاست محترم جمهور به مجلس محترم شورای اسلامی تقدیم میگردد

Ø      تصویب بودجه

مجلس پس از دریافت لایحه بودجه ازدولت آن را به کمیسیونهای تخصصی مجلس ارجاع تا پس ازانجام کارکارشناسی وبرطرف نمودن مشکلات احتمالی به کمیسون تلفیق  مجلس ارائه که پس از بررسی کمیسون تلفیق وتصویب درآن به صحن علنی مجلس آورده شود نهایتاپس ازشنیدن آراء موافق ومخالف درخصوص ماده واحده وتبصره ها تصویب ودر غیر اینصورت مجددا جهت برطرف نمودن مشکلات احتمالی به کمیسیونهای تخصصی ارجاع میگردد .

3 ) - اجرای بودجه

 مراحل قانونی اجرای بودجه دارای دو مرحله می باشدکه عبارتنداز:

الف ) مراحل مقدماتی اجرای بودجه

         ابلاغ بودجه

         مبادله موافقت نامه

         تخصیص اعتبار

         پس از تصویب لایحه بودجه وتبدیل شدن به قانون بودجه ، قانون بودجه جهت اجرا به دولت ابلاغ میگردد.

الف ) ابلاغ بودجه

    پس از وصول قانون بودجه توسط سازمان مدیریت وبرنامه ریزی کشور ، سازمان برابر امور، فصول ، برنامه ها وفصول هزینه به تفکیک هردستگاه اقدام به ابلاغ اعتبارات مصوب به دستگاهها می نماید

         همزمان با ابلاغ اعتبارات مصوب دستگاهها یک نسخه ازقانون وماده واحده ، تبصره ها وپیوست های قانون بودجه ، سازمان مدیریت وبرنامه ریزی کشوراقدام به ارسال ضوابط اجرائی بودجه می نماید . که دراین آئین نامه دیدگاههای قانون بودجه ، قوانین ودستورالعملها ، اعتبارات ومحدویت ها و اصول کلی حاکم بر تدوین قانون را به دستگاهها ابلاغ می نمایند .

         پس ازوصول ابلاغ اعتبارات مصوب وضوابط اجرائی بودجه دستگاههای اجرائی برابر شاخصهای تعیین شده درضوابط بودجه اقدام به توزیع اعتبارات بین واحدهای زیر مجموعه خود می نمایند. 

         ب ) مبادله موافقت نامه :

       دستگاه اجرائی پس از دریافت سهم اعتباری از قانون بودجه اقدام به تهیه وتنظیم موافقتنامه بودجه تفصیلی سال جاری  وبودجه اصلاحی سال گذشته مینمایدکه این امرپس از تائید کارشناسان وزارتی وکمیته های ذیربط انجام و موافقتنامه جاری وعمرانی با سازمان مدیریت وبرنامه ریزی کشورمبادله می شود .موافقت نامه یک سندمالی معتبر است ویکی از ابزارهای نظارت قوه مجریه بر خودش محسوب می شود ویک وسیله اطلاع رسانی است که آنچه در درون خود می گذرد آگاه شود.

         ج ) تخصیص اعتبار :

پس از ابلاغ اعتبارات مصوب باید اعتبار ابلاغ شده تخصیص داده شود  به عبارت ساده تر اعتبار از اعدادوارقام به نقدینگی تبدیل ودراختیار دستگاههای اجرائی قرارمیگیرد .

 تخصیص اعتبار  شیر قطع ووصل اعتبارات خزانه است ونقش آن عبارتست از:

1 ) – ایجاد تعادل بین درآمدها وهزینه های خزانه

2 ) –کنترل ونظارت قبل از خرج

3 ) – صرفه جوئی در هزینه ها

4 ) باعث حفظ آبروی خزانه ودولت می شود

ب ) مراحل تفصیلی اجرای بودجه :

از مرحله دریافت وجه تا مرحله هزینه را شامل می شود وبشرح زیر می باشد:

تشخیص :(طبق ماده 1۷ قانون محاسبات عمومی)

تشخیص ، عبارت است از تعیین و انتخاب کالا و خدمات و سایر پرداختهائی که تحصیل یا انجام آنها برای نیل به اجرای برنامه های دستگاههای اجرائی ضروری است .

تأمین اعتبار :(طبق ماده 1۸ قانون محاسبات عمومی)

 تامین اعتبار عبارت است از اختصاص دادن تمام یا قسمتی از اعتبار مصوب برای هزینه معین .

تعهد :(طبق ماده 1۹ قانون محاسبات عمومی)

تعهد از نظر این قانون عبارت است از ایجاد دین برذمه دولت ناشی از :
الف – تحویل کالا یا انجام دادن خدمت .
ب – اجرای قراردادهائی که با رعایت مقررات منعقد شده باشد .
ج – احکام صادر شده از مراجع قانونی و ذیصلاح .
د – پیوستن به قراردادهای بین المللی و عضویت در سازمانها یا مراجع بین المللی با اجازه قانون .

تسجیل:(طبق ماده۲۰ قانون محاسبات عمومی)

– تسجیل عبارت است از تعیین میزان بدهی قابل پرداخت به موجب اسناد و مدارک اثبات کننده بدهی .

حواله :(طبق ماده ۲۱ قانون محاسبات عمومی)

– حواله اجازه ای است که کتباً وسیله مقامات مجاز وزارتخانه یا مؤسسه دولتی و یا شرکت دولتی و یا دستگاه اجرائی محلی و یا نهادهای عمومی غیر دولتی و یا سایر دستگاههای اجرائی برای تأدیه تعهدات و بدهیهای قابل پرداخت از محل اعتبارات مربوط عهده ذیحساب در وجه ذینفع صادر میشود .

درخواست وجه:(طبق ماده ۲۲قانون محاسبات عمومی)

– درخواست وجه سندی است که ذیحساب برای دریافت وجه بمنظور پرداخت حواله های صادر شده موضوع ماده 21 این قانون و سایر پرداختهائی که بموجب قانون از محل وجوه متمرکز شده در خزانه مجاز میباشد حسب مورد از محل اعتبارات و یا وجوه مربوط عهده خزانه در مرکز و یا عهده نمایندگی خزانه در استان در وجه حساب بانکی پرداخت دستگاه اجرائی ذیربط صادر می کند.

هزینه:(طبق ماده۲۳ قانون محاسبات عمومی)

– هزینه عبارت از پرداختهائی است که بطور قطعی به ذینفع در قبال تعهد یا تحت عنوان کمک یا عناوین مشابه با رعایت قوانین و مقررات مربوط صورت میگیرد .

امیدوارم که مورد استفاده دوستان قرار بگیرد سعی میکنم ادامه مطلب را بعداً بنویسم ودر وبلاگم بگذارم

              موفق وموید باشید پیشایش سال نو مبارک 

                                مهدی زاده

                    بیست وهشتم اسفند ماه ۱۳۸۶

        

   + مهدی زاده - ٢:٠۱ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ٢۸ اسفند ۱۳۸٦