سوسا وب تولز - ابزار رایگان وبلاگ
................................................................. واکنش و تعلیق برای قانونی که ما را مترقی می‌کند - حسابدار


حسابدار


سال 1395((سال اقتصاد مقاومتی ،اقدام و عمل ))

واکنش و تعلیق برای قانونی که ما را مترقی می‌کند

مروری بر مزایای قانون مالیات بر ارزش افزوده
واکنش و تعلیق برای قانونی که ما را مترقی می‌کند

 اینکه در اطلاع‌رسانی به مودیان مالیاتی درباره ابعاد مختلف قانون مالیات بر ارزش افزوده دیر و یا ضعیف عمل شد، اینکه اصناف بدون اطلاع‌ از اینکه این قانون باری اضافه بر آن‌ها تحمیل نمی‌کند و اینکه برخی از فعالان صنعت، اقتصاد و اصناف بدون داشتن اطلاعات کافی درباره این قانون در رسانه‌ها اظهارنظر می‌کنند، باعث نمی‌شود که مزایای قانونی که از 21 سال پیش برای تدوین آن کار شده است، نادیده گرفته شود.


در حال حاضر قانون مالیات بر ارزش افزوده در نزدیک به 140 کشور دنیا به همین شیوه‌ای که قرار است در ایران به اجرا دربیاید اجرا می‌شود و امتحان خود را در انواع سیستم‌های اقتصادی از جمله پیشرفته، در حال توسعه و ضعیف پس داده است؛ بنابراین در مزایای اجرای این قانون که یکی از انواع مالیات بر مصرف به حساب می‌آید شکی نیست؛ مهم چگونگی اجرا و چگونگی آغاز اجرای آن است.

نگاهی به مزایای این طرح می‌تواند روشن‌کننده‌ این باشد که چرا این طرح در جهان رایج است و احیانا اینکه چرا برخی با آن مخالفت می‌ورزند.

* شفاف‌سازی مبادلات تجاری

یکی از ویژگی‌های اصلی این قانون، شفاف‌سازی مبادلات تجاری بین فعالان اقتصادی و فعال اقتصادی با مصرف‌کننده نهایی است.

کاری که سال‌ها وزارت بازرگانی به طرق مختلف به دنبال اجرایی کردن آن بوده است، با اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده به دلیل اجبارهایی که در ذات این قانون نهفته است، عملی می‌شود.

شفاف‌سازی تدریجی مبادلات اقتصادی به دلیل ویژگی خودکنترلی این گونه مالیات دهی و قابلیت‌ ردیابی معاملات و زنجیره‌های واردات، توزیع، صادرات به صورت کامل اتفاق می‌افتد؛ چون هر کشوری به هر حال از حجمی از اقتصاد زیرزمینی رنج می‌برد که قانون مالیات بر ارزش افزوده سعی می‌کند با مبادلات زیرزمینی مبارزه و آن‌ها را شفاف کند.

از آنجایی که ثبت معاملات در این روش دوطرفه هم از طرف خریدار و هم از طرف فروشنده انجام می‌شود، یک ویژگی خودکنترلی در آن به وجود می‌آید که کنترل معاملات را ممکن می‌سازد.

با توجه به اینکه مودیان باید مالیات خرید خود را پس بگیرند، مشتاق حضور در این سیستم می‌شوند که این موضوع باعث شفافیت مبادلات اقتصادی در کشور می‌شود.

شاید مخالفت بخشی از اقشار سنتی‌تر کسب و کار که شفافیت را مانعی برای کسب سودهای کلان برای خود می‌بیند، با اجرایی شدن قانون مالیات بر ارزش افزوده ناشی از همین امر باشد،‌ شفافیت مبادلات اقتصادی باعث می‌شود که اقتصاد زیرزمینی کارایی خود را از دست بدهد و از سویی دیگر منافعی که در بخش دلالی عاید دلالان می‌شود، روشن شده و با اخذ مالیات بر درآمد صحیح از آن‌ها، عدالت مالیاتی برقرار می‌شود. به‌عبارت دیگر، سودهایی که تاکنون در مصادره گروهی خاص و اندک قرار می‌گرفته، توزیع عمومی خواهد شد.

 * روشن شدن مالیات بر درآمد

شفاف‌سازی مبادلات تجاری، شفاف‌سازی درآمد را در پی دارد. موضوع مبهمی که تاکنون یکی از معضلات بخش مالیات در کشور به شمار می‌رفته است و به همین دلیل امکان اخذ صحیح مالیات بر درآمد فراهم می‌آید.

اجبار به ثبت ورودی و خروجی‌ها باعث شفاف شدن تمامی مبادلات و روشن شدن فروش و سود می‌شود و در نهایت امکان محاسبه مالیات بردرآمد راحت می‌شود و دیگر نیاز به توسل به شیوه‌های مثل علی‌الراس، کم و زیاد کردن ضرایب و توافق‌های مالیاتی از سوی سازمان امور مالیاتی کشور نیست.

این موضوع البته باعث بروز واکنش‌هایی از سوی بخش غیرشفاف اقتصادی باعث شده است، چون عمده فرارهای مالیاتی هم در بخش سنتی کسب و کار که درآمدهایش غیرشفاف بود، اتفاق می‌افتاد.

گرچه مالیات بر ارزش افزوده به دلیل نرخ پایین سه‌درصدی خود افزایش آنچنانی درآمدهای مالیاتی را در پی ندارد، اما به صورت غیرمستقیم با تاثیر بر روشن شدن درآمدها، باعث جلوگیری از فرارهای مالیاتی می‌شود.

* حمایت از صادرات

اظهارات برخی صادرکنندگان مبنی بر اینکه این قانون به ضرر صادرات است، باعث تعجب است؛ چون حمایت از صادرات در متن این قانون دیده می‌شود.

تشویق صادرات و حمایت از سرمایه‌گذاری و تولید به دلیل اینکه بار مالیاتی کالاهای صادراتی در هنگام صادرات تخلیه می‌شود، به درستی اتفاق می‌افتد؛ چون مالیات در مراحل مختلف دست به دست می‌شود و هیچ مالیاتی باقی نمی‌ماند و در مرحله آخر این هزینه‌ها کاملا برگردانده می‌شود.

این طرح حتی برای صادرات جزئی و مسافری که از فرودگاه‌های کشور توسط مسافران انجام می‌شود، برنامه دارد و هزینه مالیات بر ارزش افزوده برای کالاهایی که تایید شود که به خارج برده می‌شوند و مدت زمان خاصی از خریداری آن‌ها نگذشته باشد، به صاحبان آن‌ها برگردانده می‌شود؛ در واقع کالاهای صادراتی در هر دو صورت خرد و کلان به منظور حضور بهتر در عرصه رقابت جهانی مشمول مالیات نمی‌شوند.

* جلوگیری از اخذ مالیات مضاعف

حالا با طرح یک سوال و یک مثال می‌توان یکی از ویژگی‌های اصلی این قانون که جلوگیری از اخذ مالیات مضاعف است را تشریح کرد؛ چرا که یکی از نقایص مالیات تجمیع عوارض همین مورد بود.

از چراغ یک خودرو چگونه باید مالیات دریافت شود؟ این محصول از یک طرف یک کالای واسطه‌ای در خط تولید خودروست و از طرف دیگر یک کالای نهایی برای مصرف‌کنندگان در بازار به شمار می‌رود، در این شرایط اگر از چراغ خودرو مالیات گرفته شود، این محصول که بر روی خودرو مونتاژ شده است، دارای مالیات مضاعف می‌شود و اگر مالیات گرفته نشود، مصرف‌کننده نهایی که آن را به عنوان لوازم یدکی استفاده کرده است، از زیر مالیات بر مصرف محصول نهایی در رفته است.

اما حالا بر اساس طرح‌ مالیات بر ارزش افزوده در هر مرحله از تولید این چراغ خودرو، مالیات گرفته می‌شود و اگر این چراغ به خودروساز فروخته شده باشد، خودروساز پولش را از دولت پس می‌گیرد اما اگر به مصرف‌کننده نهایی فروخته شده باشد، پس دادنی در کار نیست و مصرف‌کننده در واقع مالیات بر مصرفش را پرداخت کرده است.

 * قانونی که برای اقتصاد کشور مفید است

شفاف‌سازی مبادلات تجاری، افزایش درآمدهای مالیاتی دولت، جلوگیری از اخذ مالیات مضاعف و حمایت از صادرات قطعا مزایای کمی برای یک قانون در کشوری که از نبود نظم در سیستم توزیع رنج می‌برد و درآمدهای مالیاتی تنها 35 درصد هزینه‌های جاری کشور را تامین می‌کند نیست.

به اعتقاد کارشناسان و دلسوزان کشور، نباید اجازه داد تنها به بهانه ضعف در اجرا و یا اطلاع‌رسانی اندک کل قانون زیر سوال رفته و مزایای مترقی‌ای آن برای کشور از دست برود.

انتقادهایی مثل در نظر گرفتن فروش‌های چکی تولید‌کنندگان که باعث کمبود نقدینگی آنان با پرداخت سه درصد مالیات بر ارزش افزوده قبل از دریافت پول آن می‌شود و یا برخی شکاف‌های دیگر در متن این قانون قابل برطرف شدن است و قطعا اصل و کلیت اجرای این قانون نباید از طریق این انتقادات زیر سوال برود.

از سوی دیگر عملکرد نهادهای نظارتی در کنترل قیمت‌هایی که به بهانه مالیات در هفته‌های اخیر خبرهایی از افزایش آنها از سوی برخی وارد‌کنندگان و کارخانه‌های داخلی وجود داشته و این در حالی است که مطابق مکانیسم این قانون تولید کننده و وارد کننده هیچ پولی اضافی پرداخت نمی‌کند و از سوی دیگر حذف مالیات تجمیع عوارض نباید بار تورمی هم برای مصرف کننده نهایی داشته باشد.

به نقل از  ایسنا

   + مهدی زاده - ٢:٠٢ ‎ق.ظ ; جمعه ۳ آبان ۱۳۸٧